امّا صفات حقيقى ، بدان‌كه حاصل فضائل حقيقى به دو امر برمىگردد : علم و قدرت ؛ و بدون شك عقل و علم مردان بيشتر و نيز قدرتشان نيز بر انجام اعمال مشكل و سخت كاملتر است ؛ و به اين دو دليل ، فضيلت و برترى مردان بر زنان در عقل و دور انديشى و قدرت و در نويسندگى در اغلب آنها و سواركارى و تيراندازى و اينكه انبياء و علماء از آنها هستند و امامت كبرى و صغرى و جهاد و اذان و خطبه و اعتكاف و شهادت در حدود و قصاص ( به اتّفاق همه علماء ) و نكاح در فقه شافعى و زيادى سهم در ميراث و تعصيب « 1 » در ميراث و به گردن گرفتن ديه در قتل خطاء « 2 » و در قسامه « 3 » و ولايت در نكاح و طلاق و حق رجوع و تعدد زوجات و انتساب فرزندان به آن‌ها حاصل مىشود ؛ و همه اين‌ها دلالت بر برترى مردان بر زنان دارد . « 4 » تفسير « خازن » علاء الدّين بغدادى در تفسير « خازن » علاءالدين بغدادى ، معنى و شأن نزول آيه را مانند آنچه كه رازى در تفسيرش آورده ذكر مىكند . « 5 » و در تفسير « غرائب القرآن و رغائب الفرقان » نظام الدّين نيشابورى در شأن نزول آيه « وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ » اقوالى را ذكر كرده است . يكى از قول مجاهد كه : امّ سلمه خدمت پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم عرض كرد : يا رسول الله مردان جنگ و جهاد ميكنند و ما جنگ نمىكنيم ، و ميراث آن‌ها ( مردان ) دو برابر ما است ، پس اين آيه نازل شد . و ديگر از قول قتاده و سُدّى : كه چون آيه « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » ( ارثيهء مرد برابر با ارثيه دو زن است ) نازل شد مردان گفتند : اميد داريم كه در آخرت نيز

--> ( 1 و 2 و 3 ) در پاورقى صفحه 58 توضيح ئائه شده‌اند ( 4 ) « مفاتيح الغيب » چاپ عثمانيه ، جلد سوّم ص 316 ( 5 ) « تفسير خازن » چاپ مصر ، چاپخانه مصطفى محمّد ، جلد اوّل ص 432